Σε μία από τις συζητήσεις με τα παιδιά από το Blogtravels έπεσε η ιδέα να γράψουμε μία ανάρτηση για την Θεσσαλονίκη τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας με περίπου 1 εκατομμύριο πληθυσμό, αλλά μακράν την ομορφότερη. Ο κλήρος έπεσε σε μένα για έναν και μόνο λόγο. Κάθε 3-4 μήνες βρίσκομαι ως «τουρίστας» στην ίδια μου την πόλη, οπότε μπορώ να γράψω και ως κάποιος που γνωρίζει (σχεδόν) κάθε γωνιά της, αλλά και ως κάποιος που την επισκέπτεται για ένα 4ημερο προσπαθώντας να χωρέσει βόλτες και υποχρεώσεις σε ελάχιστο χρόνο. Επίσης ουκ ολίγες φορές έχω κάνει και τον ξεναγό για φίλους που την επισκέπτονται για πρώτη τους φορά.

Ωραίες μέρες, ωραίες βόλτες... Παραλία Θεσσαλονίκης και Λευκός Πύργος

Η ανάρτηση θα περιγράφει στο πρώτο μέρος τι (περίπου) θα μπορούσε να δει και στο δεύτερο τι επιλογές διασκέδασης έχει κάποιος που επισκέπτεται την πόλη για λίγες μέρες. Ας αρχίσουμε με κάποια γενικά στοιχεία.

Μετάβαση

Η Θεσσαλονίκη εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο “ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ” το οποίο βρίσκεται ανατολικά της πόλης προς τη πλευρά της Χαλκιδικής. Το αεροδρόμιο ενώνεται με την πόλη με λεωφορείο (Νο 78) και το εισιτήριο κοστίζει €0.90.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης βρίσκεται στη Δυτική πλευρά της πόλης και κάποια στιγμή έφτασε να έχει αρκετά δρομολόγια για το εξωτερικό όπως σύνδεση με τη Σόφια, το Βελιγράδι, το Βουκουρέστι και την Κωνσταντινούπολη. Τα περισσότερα από αυτά τα δρομολόγια έχουν καταργηθεί και έτσι έχουμε μείνει μόνο με τα δρομολόγια εσωτερικού.

Στη δυτική είσοδο της πόλης βρίσκεται και ο σταθμός των λεωφορείων που εξυπηρετεί (εκτός από τα εσωτερικά δρομολόγια) και γραμμές για το εξωτερικό όπως για Τίρανα, Σκόπια, Βελιγράδι κ.α.

Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης εχει περιορισμένη επιβατική κίνηση και τα περισσότερα δρομολόγια πραγματοποιούνται μόνο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η ενοικίαση αυτοκινήτου στη Θεσσαλονίκη διευκολύνει την μετακίνησής σας στην πόλη, αλλά και τις κοντινές αποδράσεις σας στην Χαλκιδική και όχι μόνο.

Αξιοθέατα

Τα σήμα κατατεθέν της πόλης είναι ο Λευκός Πύργος, ο οποίος χτίστηκε τον 16ο αιώνα και είναι ότι απέμεινε από τα Βυζαντινά τείχη της πόλης από την πλευρά της θάλασσας. Τα υπόλοιπα τείχη που σώζονται βρίσκονται στην Άνω Πόλη. Ο Λευκός Πύργος στεγάζει ή καλύτερα είναι ο ίδιος ένα μουσείο που έχει πληροφορίες για το παρελθόν της πόλης.

Η Θεσσαλονίκη ήταν σημαντική πόλη και κατά τα Ρωμαϊκά και κατά τα Βυζαντινά χρόνια.Ιδιαίτερα την εποχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη και σημαντικότερη πόλη μετά την Κωνσταντινούπολη. Ως εκ τούτου υπάρχουν αρκετά μνημεία εκείνης της περιόδου διάσπαρτα στο κέντρο της πόλης.

Το σημαντικότερο και γνωστότερο είναι η Αψίδα του Θριάμβου που έχτισε ο Γαλέριος ή αλλιώς «Καμάρα» και δίπλα της η Ροτόντα που επίσης χτίστηκε από τον ίδιο αυτοκράτορα και ήταν αρχικά ένας ναός αφιερωμένος στον Δία, αλλά προοριζόνταν για μαυσωλείο του. Αφού επικράτησε ο χριστιανισμός στην πόλη, η Ροτόντα μετατράπηκε σε εκκλησία αφιερωμένη στον Αγιο Γεώργιο. Οι Τούρκοι αργότερα την μετέτρεψαν σε τζαμί και σήμερα χρησιμοποιείται ως μουσείο. Η Ροτόντα και η Αψίδα του Θριάμβου αποτελούν μέρος του Γαλεριανού συγκροτήματος που συνεχίζει μέχρι την πλατεία Ιπποδρομίου  και περιλαμβάνει επίσης τα Ανάκτορα, το Οκτάγωνο και τον Ιππόδρομο.

DSCN5505

Στο κέντρο της πόλης βρίσκεται και η Αρχαία Ρωμαϊκή Αγορά η οποία βρίσκεται ακριβώς πάνω από την Εγνατία στο ύψος της πλατείας Αριστοτέλους και ο επισκέπτης μπορεί να την δει από το επίπεδο του δρόμου. Στην αρχαία αγορά υπάρχει και ένα μικρό ρωμαϊκό θέατρο που χρησιμοποιούνταν και για μονομαχίες. Στην Αρχαία Αγορά βρίσκονταν και οι  “Μαγεμένες” της Θεσσαλονίκης, πιο γνωστές με την ισπανοεβραϊκή τους ονομασία Las Incantadas, που ήταν ένα εντυπωσιακό σύμπλεγμα ανάγλυφων μορφών τις οποίες άρπαξε τον 19ο αι. ο Γάλλος Ε. Μίλλερ και τις μετέφερε στη Γαλλία όπου σήμερα κοσμούν το Μουσείο του Λούβρου.

Το Φρούριο του Επταπυργίου το οποίο είναι γνωστό και με οθωμανική ονομασία Γεντί Κουλέ βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο των τειχών της πόλης, εντός της Ακρόπολης. Αποτελείται από το Βυζαντινό φρούριο και από τα κτίρια που προστέθηκαν σε αυτό όταν μετατράπηκε σε φυλακές γύρω στο 1890. Η φυλακή διετέλεσε για καιρό τις κύριες εγκαταστάσεις σωφρονισμού της πόλης, όπου κρατούνταν φυλακισμένοι ανεξαρτήτως φύλου ή εγκλήματος. Ιδιαίτερα κατά την εποχή της δικτατορίας του Μεταξά, αλλά και κατά τη διάρκεια της Χούντας η φυλακή του Γεντί Κουλέ θεωρούνταν από τις σκληρότερες της χώρας. Το 1989 ο χώρος αναδιαμορφώθηκε και σήμερα είναι προσβάσιμος στο κοινό.

DSCN5493

Εκκλησίες

Τα περισσότερα μνημεία εκείνης της περιόδου είναι εκκλησίες. Για παράδειγμα ο Αγιος Δημήτριος, ίσως η γνωστότερη εκκλησία της Θεσσαλονίκης λόγω του πολιούχου της πόλης, χτίστηκε τον 7ο αιώνα. Η Αγία Σοφία χτίστηκε τον 8ο αιώνα και λειτουργεί έκτοτε. Οταν οι σταυροφόροι κατέλαβαν την Θεσσαλονίκη μετατράπηκε στον Καθεδρικό ναό της πόλης, ενώ αργότερα και αυτή μετατράπηκε σε τζαμί από του Οθωμανούς κατακτητές. Η Παναγία Χαλκεών που βρίσκεται δίπλα στην Αρχαία Αγορά της πόλης και πήρε την ονομασία της από την περιοχή καθότι εκεί ζούσαν οι χαλκουργοί της πόλης, χτίστηκε τον 11ο αιώνα και ονομάζεται και «Κόκκινη εκκλησία» λόγω του ότι είναι χτισμένη με πλίνθους.

Μία από τις σημαντικότερες εκκλησίες όχι μόνο της Θεσσαλονίκης, αλλά και ολόκληρης της Ελλαδας είναι η εκκλησία της Αχειροποιήτου. Κατασκευάστηκε τον 5ο αιώνα και ακόμα και σήμερα δεν έχει υποστεί καμία αλλαγή. Είναι συνδεδεμένη με κομμάτια της ιστορίας της Θεσσαλονίκης καθώς το 1345 σφαγιάστηκαν στο εσωτερικό της Ζήλωτες της Θεσσαλονίκης, αλλά και επίσης ήταν η πρώτη εκκλησία της πόλης που έγινε τζαμί με εντολή από τον Σουλτάνο και ως εκ τούτου ήταν το σημαντικότερο τζαμί της πόλης υπό την ονομασία Εσκί Τζουμά τζαμί. Μία ακόμα βυζαντινή εκκλησία που αξίζει ο επισκέπτης να δει είναι ο Ναός του Αγίου Νικολάου του Ορφανού ο οποίος βρίσκεται εντός των τειχών, στα Κάστρα όπως αποκαλούμε την περιοχή οι Θεσσαλονικείς, και είναι χτισμένος τον 14ο αιώνα.

Οθωμανικά μνημεία

Αρκετά μνημεία όμως έχουν σωθεί και από την εποχή της Οθωμανικής κατοχής. Από τα πιο διάσημα κτίρια της Θεσσαλονίκης είναι το Μπεζεστένι το οποίο είναι ένα Οθωμανικό μνημείο που χτίστηκε το 15ο αιώνα. Εκεί κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας πωλούνταν πολύτιμα αντικείμενα, φυλάσσονταν έγγραφα και περουσιακά στοιχεία, γινόταν έλεγχος  της ποιότητας των εμπορευμάτων και καθορίζονταν οι ισοτιμίες των νομισμάτων. Σήμερα στο Μπεζεστένι υπάρχουν μαγαζιά και μία από τις πιο διάσημες ταβέρνες της πόλης το «Ούζου Μέλαθρον». Ίδιας περιόδου κτίριο είναι και το Μπέη Χαμάμ που βρίσκεται επί της Εγνατίας στο ύψος της Αριστοτέλους. Το κτίριο χτίστηκε στα ερείπια βυζαντινής εκκλησίας και χρησίμευε ως χαμάμ μέχρι την δεκαετία του 60. Σήμερα χρησιμοποιείται σε πολιτιστικές δραστηριότητες.

Το Χαμζά Μπέη Τζαμί ή «Αλκαζάρ» για τους Θεσσαλονικείς λόγω του ομώνυμου κινηματογράφου που στεγαζόταν ακριβώς δίπλα του είναι ένα τζαμί της ίδιας εποχής που αναστηλώνεται για να χρησιμοποιηθεί ως μουσείο για τα ευρήματα που έρχονται στο φως  από τις εργασίες για το μετρό Θεσσαλονίκης. Ακόμα ένα κτίριο εκείνης της εποχής είναι το Γανί Χαμά που είναι η σημερινή «Αίγλη» (χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων και μουσική σκηνή). Το Αλατζά Ιμαρέτ που σημαίνει «Πολύχρωμο Ασυλο» και βρίσκεται στην Οδό Κασσάνδρου χτίστηκε και αυτό στα τέλη του 15ου αιώνα και λειτούργησε ως πτωχοκομείο και ως ιερατική σχολή. Σήμερα χρησιμοποιείται και αυτό για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Το πιο διάσημο Οθωμανικό κτίριο όμως είναι το Γιαχουντί Χαμάμ ή απλώς «Λουτρό» που βρίσκεται στα λουλουδάδικα.

DSCN5497

Μουσεία

Η πόλη έχει πολλά μουσεία με σημαντικότερο όλων το Αρχαιολογικό Μουσείο που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, απέναντι από την ΧΑΝΘ και τη ΔΕΘ και περιέχει τη χρυσή συλλογή από τα παλάτια των Αιγών και της Πέλλας όπως και πολλά ακόμα ευρήματα από την περιοχή της Μακεδονίας από την Νεολιθική εποχή μέχρι την εποχή του Χαλκού και φυσικά πολλά ευρήματα από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το δεύτερο στην ιεραρχία μουσείο είναι  το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης που στεγάζεται σε ένα καταπληκτικό κτίριο το οποίο δυστυχώς «έκρυψε» η ματαιοδοξία του πρώην Δημάρχου Παπαγεωργόπουλου καθώς το Δημαρχείο που πλέον ορθώνεται μπροστά του του «κόβει» τη θέα στη θάλασσα. Η συλλογή που περιέχει είναι πολύ αξιόλογη και περιέχει πληροφορίες για θέματα όπως ο μοναχισμός, η εικονομαχία, η δράση του Κύριλλου και του Μεθόδιου καθώς και δύο αίθουσες αφιερωμένες στου Βυζαντινούς αυτοκράτορες.

Η Θεσσαλονίκη είναι η γενέτειρα του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και ως εκ τούτου το σπίτι του που σήμερα στεγάζει το Τουρκικό Προξενείο έχει μετατραπεί σε μουσείο με ελεύθερη είσοδο και αποτελεί πόλο έλξης χιλιάδων Τούρκων κάθε χρόνο. Ενα ακόμα μουσείο που αξίζει να επισκεφθεί κάποιος είναι το Μουσείο Επιστήμης και Τεχνολογίας που βρίσκεται στην περιοχή της Θέρμης. Το μουσείο έχει το μεγαλύτερο πλανητάριο της Ελλάδας. Το Ολυμπιακό Μουσείο φιλοξενεί μία μόνιμη έκθεση αφιερωμένης στους Ολυμπιακούς Αγώνες και αποτελείται από αρχεία και αντικείμενα όλων των Ολυμπιακών Αγώνων, αντικείμενα Ελλήνων Ολυμπιονικών, μετάλλια, δάδες, ενθυμήματα από τις ολυμπιακές διοργανώσεις και εξοπλισμό των αθλημάτων. Το Σιδηροδρομικό Μουσείο Θεσσαλονίκης στεγάζεται σε κτίριο του 1894 το οποίο χρησίμευε ως στρατιωτικός σταθμός. Στον προαύλιο χώρο του μουσείου εκτίθεται ένα βαγόνι-εστιατόριο του φημισμένου Orient Express.

Το Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του Γ’ Σώματος Στρατού. Παρουσιάζονται όλες οι πολεμικές συρράξεις που έλαβε μέρος η Ελλάδα το 20ο αιώνα και η συλλογή περιέχει στολές και όπλα εποχής, φωτογραφίες. χάρτες, λιθογραφίες, πίνακες ζωγραφικής και επιστολικά δελτάρια. Το Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων στεγάζεται σε μία ιστορική έπαυλη περίπου 25 χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη κοντά στην Γέφυρα. Στη έπαυλη αυτή εγκαταστάθηκε το Γενικό Στρατηγείο των Ελληνικών δυνάμεων στις 24 Οκτωβρίου του 1912 και εκεί διεξήχθησαν έντονες διαπραγματεύσεις για την παράδοση της Θεσσαλονίκης στου Ελληνες. Στις αίθουσες του μουσείου ο επισκέπτης μπορεί να δει εκθέματα όπως όπλα, ξίφη, στρατιωτικές στολές, μετάλλια, πίνακες, διάφορα κειμήλια από τους Βαλκανικούς Πολέμους, όπως επίσης και αντίγραφο του πρωτοκόλλου παράδοσης της Θεσσαλονίκης. Το  Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης βρίσκεται δίπλα στη Μητρόπολη σε ένα καταπληκτικό νεοκλασσικό κτίριο που σχεδίασε ο Ερνέστος Τσιλλέρ και που στεγάζονταν το Ελληνικό Προξενείο πριν την απελευθέρωση της πόλης το 1912 παρουσιάζονται εκθέματα και φωτογραφίες που έχουν σχέση με την Μακεδονικό Αγώνα.

Το  Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης λειτουργεί στις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ και στεγάζει περίπου 2000 έργα τέχνης. Το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ιδρύθηκε το 1972 με την δωρεά ολόκληρης της περιουσίας καθώς και της συλλογής έργων τέχνης του Νέστορα και της Αλίκης Τέλλογλου, αλλά συμπληρώθηκε από πολλές ακόμα δωρεές και βρίσκεται πάνω από το ΑΠΘ. Το κτίριο περιβάλλεται από ένα αλσύλλιο έκτασης 24 στρεμμάτων και αποτελεί κόσμημα για την πόλη. Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης στεγάζεται στο Παλαιό Κυβερνείο που κτίστηκε το 1906 από τοναρχιτέκτονα Μοδιάνο. Στη συλλογή του Μουσείου ο επισκέπτης θα βρει κεντήματα, υφαντά, φορεσιές, εργαλεία και σκεύη του σπιτιού, όπλα και παραδοσιακά μουσικά όργανα. Επίσης το μουσείο εκτός από την αξιόλογη συλλογή του, έχει αξιοποιήσει τον τεράστιο κήπο του, μετατρέποντας τον σε ένα από τα καλύτερα καφέ/μπαράκια στην πόλη. Το Μουσείο Κινηματογράφου στεγάζεται στην Αποθήκη Α του λιμανιού και εκεί μπορεί κανείς να παρακολουθήσει την εξέλιξη του κινηματογράφου και να αναβιώσει την εποχή του παλιού σινεμά.

Εβραϊκή κοινότητα

Η Θεσσαλονίκη αναφέρεται και ως η «Μητέρα του Ισραήλ» λόγω των πολλών Εβραίων που διέμεναν στην πόλη μέχρι τον Β’ Π.Π. Δυστυχώς οι περισσότεροι από αυτούς οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης από τους Ναζί κατακτητές και σήμερα η κοινότητα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης είναι πολύ μικρή.  Παρόλα αυτά στην πόλη υπάρχουν ακόμα δύο συναγωγές και το Εβραϊκό Μουσείο.  Στο Μουσείο Ιστορικής Διαδρομής του Εβραϊσμού Θεσσαλονίκης Simon Marks παρουσιάζεται η μόνιμη έκθεση “Θεσσαλονίκη:  Μητρόπολη του Σεφαραδισμού”, με στοιχεία για την ιστορία των Εβραίων στη συμπρωτεύουσα και μία φωτογραφική έκθεση με θέμα το Ολοκαύτωμα. Το μνημείο του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας που ήταν η πλατεία στην οποία μάζευαν οι Ναζί κατακτητές τους Εβραίους της πόλης προτού τους στείλουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Νταχάου και του Αουσβιτς. Υπολογίζεται ότι περίπου το 96% των κατοίκων εβραικής καταγωγής της πόλης πέθαναν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

*Η ανάρτηση θα συνεχιστεί με δεύτερο μέρος που περιλαμβάνει υπαίθρια αξιοθέατα της πόλης και φυσικά προτάσεις για φαγητό, ποτό και διασκέδαση!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.