Η Αίγυπτος υπήρξε βάση ενός από τους γνωστότερους πολιτισμούς που επηρέασαν την αρχαιότητα στη λεκάνη της Μεσογείου. Η αλληλεπίδραση με την αρχαία Ελλάδα ήταν αρκετά έντονη σε πολλούς τομείς. Καθόλου τυχαία δεν είναι η ελληνική συμβολή τόσο στην αρχαία αλλά και στη νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Η πόλη της Αλεξάνδρειας (al-iskandariyya στα αραβικά ή απλώς Alexandria) ήταν γνωστή στην αρχαιότητα λόγω του ενός από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου, του Φάρου της Αλεξάνδρειας αλλά και για τη Βιβλιοθήκη της, την μεγαλύτερη του αρχαίου κόσμου. Η σύγχρονη πόλη της Αλεξάνδρειας έχει να επιδεικνύει την προσπάθεια ανασυγκρότησης μέσω της Νέας Βιβλιοθήκης της, της Bibliotheca Alexandrina.

Επισκέφτηκα την Αλεξάνδρεια 2 φορές. Τη μία σε ημερήσια εκδρομή από το Κάιρο στα πλαίσια οργανωμένης εκδρομής το 2005 και την δεύτερη σε συνέδριο που λάμβανε χώρα στο συνεδριακό κέντρο της βιβλιοθήκης το 2010. Την δεύτερη φορά, μάλιστα, κάναμε και οργανωμένη ξενάγηση στο χώρο. Η ιστορία, το δέος αλλά και η σύγχρονη αρχιτεκτονική και η προοπτική είναι τα στοιχεία που μου έκαναν την περισσότερη εντύπωση.

Πρόσβαση

Η νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας βρίσκεται στον παραλιακό δρόμο της πόλης, λίγο πριν το φρούριο του Κάιτ Μπέι, στην περιοχή της Σελσέλα. Η βόρεια πλευρά της βλέπει προς την Μεσόγειο, απ’όπου προήλθε μεγάλο μέρος της γνώσης που συγκεντρώθηκε στην αρχαιότητα. Η βιβλιοθήκη είναι επισκέψιμη σε μικρό μέρος της για τους τουρίστες με είσοδο 10 αιγυπτιακές λίρες. Υπάρχει σχετική ξενάγηση που διαρκεί μισή ώρα και περιλαμβάνει επιπλέον περιήγηση σε κομμάτι του μουσείου της βιβλιοθήκης αλλά και στον συνεδριακό χώρο.

Περιβάλλων χώρος

DSCN2555

Στην πίσω πλευρά της Βιβλιοθήκης σταματούν συνήθως τα λεωφορεία. Εκεί υποδέχεται τον επισκέπτη το άγαλμα του Πτολεμαίου του Β’, που έμεινε γνωστός ως Φιλάδελφος. Στα χρόνια της βασιλείας του η Αλεξάνδρεια έγινε έδρα του ελληνιστικού κόσμου. Πίσω από το άγαλμα ο τοίχος είναι φτιαγμένος από πέτρα γρανίτη από το Ασουάν, ενώ πάνω του έχουν χαραχτεί επιγραφές από όλες τις γνωστές γλώσσες του κόσμου.

DSCN2529

Προχωρώντας κανείς προς τον κυρίως χώρο του συγκροτήματος βρίσκει προτομή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που ίδρυσε και έδωσε το όνομά του στην πόλη. Η προτομή είναι δωρεά του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού.

Η αρχιτεκτονική του κυρίως κτίσματος είναι αρκετά ενδιαφέρουσα. Έχει το σχήμα ήλιου που ανατέλλει, σύμβολο της Αιγύπτου. Ο ηλιακός δίσκος είναι μισοβυθισμένος στο νερό, κοιτάζοντας προς την Μεσόγειο με την οποία η πόλη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη. Ας μην ξεχνάμε ότι τα περισσότερα συγγράμματα της αρχικής Βιβλιοθήκης προέρχονταν από τα πλοία που έδεναν στο λιμάνι της πόλης.

DSCN2514

Ο γυρτός δίσκος, πέρα από τον συμβολισμό, επιτρέπει τον φυσικό φωτισμό του εσωτερικού της βιβλιοθήκης. Ο δίσκος που συμβολίζει ανάμεσα σε άλλα και τη γνώση φαίνεται να είναι ελλιπής, θέλοντας να δείξει ότι η γνώση δεν έχει τέλος. Στρέφοντας κανείς την πλάτη του στον ηλιακό δίσκο βλέπει να εκτείνεται μπροστά του ο παραλιακός δρόμος της πόλης της Αλεξάνδρειας, ενώ στ’αριστερά ξεχωρίζει το φρούριο του Κάιτ Μπέι. Προτού προχωρήσει κανείς μέσα, καλό είναι να σταθεί λίγο ώστε να ατενίσει τη Μεσόγειο, κοιτίδα σημαντικών αρχαίων πολιτισμών.

Οι εσωτερικοί χώροι

Έχοντας πλάτη στη θάλασσα συναντά κανείς πρώτα το συνεδριακό κέντρο. Στον προθάλαμο του χώρου, ανάμεσα σε άλλα αγάλματα, υποδέχεται τον επισκέπτη η γνώση είτε με τη μορφή της Θεάς Αθηνάς είτε με της αιγυπτιακής θεότητας της γνώσης Νηιθ. Ο συνεδριακός χώρος δεν έχει κάτι το ιδιαίτερο.

Απέναντι βρίσκεται ο κύριος χώρος της Βιβλιοθήκης. Στην είσοδο βρίσκεται το άγαλμα Δημήτριου που ήταν γνωστός ως Φαληρεύς, εμπνευστή της ιδέας της ίδρυσης της αρχαίας Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.

DSCN2536

Μπαίνοντας στο χώρο στα πλαίσια της ξενάγησης, μπορεί να απολαύσει κανείς θεά προς τη μεγάλη αίθουσα της βιβλιοθήκης η οποία φωτίζεται και φυσικά λόγω της επικλινούς κατασκευής. Οι τοίχοι έχουν κατασκευαστεί ειδικά ώστε να απορροφούν τους ήχους, ενώ στις κολώνες υπάρχει αντιπυρικό σύστημα και ειδικές κουρτίνες που θα απομονώσουν το χώρο σε περίπτωση πυρκαγιάς. Οι εγκαταστάσεις δείχνουν ότι γνώση σημαίνει να μαθαίνει κανείς και από το παρελθόν, μιας και η Βιβλιοθήκη καταστράφηκε στην αρχαιότητα τουλάχιστον 2 φορές από πυρκαγιές. Αρκετός κόσμος επισκέπτεται την Βιβλιοθήκη για να μελετήσει καθημερινά.

Οι εσωτερικοί χώροι περιλαμβάνουν και θεματικά μουσεία. Ξεχωρίζει εκείνο με τις γκραβούρες της αρχαίας Αλεξάνδρειας. Δυστυχώς φωτογραφίες δεν επιτρέπονται σε εκείνα τα κομμάτια.

DSCN2504

Η νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας είναι μεγαλόπνοο έργο για την Αίγυπτο και για τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό φαίνεται στην διακήρυξη της επίσημης ιστοσελίδας της Βιβλιοθήκης, όπου αναγράφεται ότι η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας είναι παράθυρο του κόσμου στην Αίγυπτο αλλά και παράθυρο της Αιγύπτου προς τον κόσμο.
Βγαίνοντας από την Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας γεμάτοι γνώση και σοφία, σταματήστε για έναν καφέ στην καφετέρια της Βιβλιοθήκης. Ατενίζοντας το σύγχρονο κτίσμα, σκεπτόμενοι το πώς θα μπορούσε να είναι το αρχαίο, μπορούμε να αισθανθούμε την αύρα της Μεσογείου όπως έρχεται να κατευνάσει την ζέστη που έρχεται από τα βάθη της Αφρική. Οι αντιθέσεις αυτές είναι σίγουρα ότι διαμόρφωσαν την Αλεξάνδρεια και την Αίγυπτο σ’αυτό που υπήρξε και σ’αυτό που προσπαθεί να γίνει.

 

Χρήσιμα links

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>